Nieuw samengestelde gezinnen

Wat

Een nieuw samengesteld gezin? 

Wanneer twee personen een nieuwe relatie aangaan, meestal na een scheiding, en minstens één van de partners heeft al minstens één kind uit een Koud in treinvorige relatie, dan spreken we van een nieuw samengesteld gezin.  Soms hebben beide partners kinderen of de partners beslissen samen een kind te krijgen.

Na een scheiding hebben de ex-partners en kinderen nood aan een periode van verwerking, een periode van rouw om het verlies van de vorige relatie en gezinsstructuur.   De daadwerkelijke scheiding brengt ontreddering en verdriet met zich mee, maar door een goede psychische voorbereiding zou de herstelperiode korter kunnen worden.  Na deze moeilijke tijd is een nieuwe relatie een nieuw begin en de partners verwachten dat alles beter wordt. Dit gaat echter niet zo snel. De meeste gezinnen doen er enkele jaren over tot iedereen zich goed voelt en zijn plaats krijgt.

Kinderen hebben tijd nodig om te wennen aan het veranderen van oude patronen en een nieuwe partner te aanvaarden. Dat maakt dat de relaties in het begin soms moeilijk lopen. Ze hebben nog een biologische ouder die uit huis woont en willen die niet verraden.  Tieners bevinden zich in een levensfase waar ze zich afzetten tegen de regels en in discussie gaan met hun ouders. Bij een tiener neemt de nieuwe partner meestal een aanvullende rol op ten opzichte van de biologische ouder door te ondersteunen en activiteiten te ondernemen. Een vertrouwensband opbouwen vergt wel wat tijd.

Kinderen willen graag afzonderlijk tijd doorbrengen met hun biologische ouders. Ze willen niet altijd de aandacht delen. Apart activiteiten ondernemen kan een oplossing bieden, maar een goed gesprek en luisteren naar elkaar is minstens even belangrijk. Gezamenlijke momenten met het nieuw samengesteld gezin (bv. het avondeten) zijn ook belangrijk: ze kunnen het familiegevoel bevorderen.

Plusouder ?

De partners in een nieuw samengesteld gezin vinden steun, liefde en affectie bij elkaar. Vaak is een vorige relatie stuk gelopen en willen ze niet dat het een tweede keer fout loopt. Maar het is niet eenvoudig om overeen te komen over de (nieuwe) regels en de opvoeding van de kinderen, want beide partners zijn al beïnvloed door de waarden en normen in een vorig gezin. Iedereen moet zijn eigen plaats in het gezin verwerven. In dit proces is het belangrijk te luisteren naar elkaar en te onderhandelen.

Een ander aspect is het feit dat men voor de kinderen van de nieuwe partner stiefouder wordt. Sommigen vinden het geen correcte naam en noemen het plusouder.  Gemakkelijkheidshalve houden we hier de term stiefouders aan, hoewel we toegevern dat het een beetje negatief kinkt. Maar door het woord 'stief' te vervangen door een nieuw woord, met minder negatieve lading, verandert de werkelijkheid vaak niet. Trouwens op zich is het woord 'stief' heel neutraal : in het Oudgermaans betekent het heel neutraal 'zonder bloedband'.

Stiefgezinnen zijn van alle tijden. In de oude mythologie en in sprookjes komen stiefgezinnen voor. Stiefouders kwamen er in de meeste van die oude verhalen niet best af.  Tot ver in de vorige eeuw ontstonden stiefgezinnen vooral door overlijden; de sterfte onder vrouwen in het kraambed was groot. De laatste decennia gaat het vooral over gezinnen na scheiding.  Hoewel de feiten in beide gevallen hetzelfde zijn, namelijk verlies van een ouder, verloopt het proces van stiefgezinvorming na scheiding anders dan na het overlijden van één van de ouders.

Conflicten, ergernissen, misverstanden

Kinderen ervaren de scheiding en de vorming van het nieuwe gezin vaak als een erg onzekere, heftige periode. Ze kunnen vaak geen woorden vinden om hun gevoelens en gedachten te ordenen en te verwerken. Iedereen die als alleenstaande ouder een nieuwe partner betrekt bij zijn of haar gezin of zijn of haar gezin gaat samenvoegen met een ander gezin, heeft ogenschijnlijk hetzelfde doel voor ogen : samen een nieuw geheel vormen waarin de volwassenen als partners nieuw geluk vinden, waarin het voor de deelnemers goed vertoeven is, waarin de kinderen zich goed en gelukkig kunnen ontwikkelen.  Als het lukt , is dat voor alle partijen winst. Maar vaak blijken alle betrokkenen zich een andere voorstelling van het nieuwe gezin te maken. Dat geeft dan conflicten, ergernissen,  misverstanden. Tegen mensen met wie je via de bloedband bent verbonden, kun je nooit zeggen dat je er mee ophoudt. 'Je bent mijn kind niet meer'. 'Je bent mijn vader/moeder niet meer.' Het wordt soms wel in wanhoop geroepen, maar de band zal altijd blijven bestaan. Met stieffamilie daarentegen moeten banden worden opgebouwd, het is een geconstrueerde relatie. Op enig moment kunnen de banden geheel en voorgoed worden verbroken door elk van de betrokkenen.

Uit wetenschappelijk onderzoek komt naar voor dat jongens vooral baat hebben bij de aanwezigheid van een stiefvader. De schoolprestaties van kinderen, die na een scheiding wat verslechteren, verbeteren vaak weer onder invloed van het nieuw samengestelde gezin.  Als het stiefgezin instabiel is, is de invloed op de schoolresultaten daarentegen negatief. Uit ander onderzoek blijkt dat een groot deel van de ouders zich na de vorming van het stiefgezin geen zorgen maakt over de kinderen. Het contact tussen de kinderen en de stiefouder wordt over het algemeen positief ervaren. Veel ouders vinden dat de opvoeding door de komst van de nieuwe partner makkelijker is geworden. De financiële situatie is meestal gunstiger wat ook een positief effect heeft op de gezinstevredenheid.

Impact voor volwassenen

Als je een stiefgezin gaat starten, ben je geen nieuwkomer op het gebied van relaties. Je hebt in je vorige relatie(s) ervaren hoe het kan gaan, je hebt jezelf leren kennen als partner en eventueel als ouder. Dat heeft voordelen : je hebt wijze lessen geleerd. Maar er zijn ook nadelen. Het mislukken van de vorige relatie heeft onvermijdelijk deuken achtergelaten. Je hebt niet meer de onbevangenheid en flexibiliteit van toen.  Veel hangt af van de manier waarop je in staat bent om behalve het falen van je ex, ook je eigen rol in het falen onder ogen te zien. Man en vrouw babbelen

Behalve de nieuwe situatie binnen het gezin, zal de relatie met de ex-partner vaak ook weer veranderen. De vrouw die zich net begon te verzoenen met de scheiding en het feit dat haar ex goed voor de kinderen kan zorgen, raakt alle vertrouwen kwijt als de vader zonder haar medeweten zijn nieuwe vriendin bij de kinderen introduceert. Eigen emoties als jaloezie en woede zijn dan nauwelijks te onderscheiden van haar zorg om wat het voor de kinderen betekent. Nieuwe stress dus. Het pijnlijkst is dat, als de nieuwe partner behoorde tot het sociale netwerk : 'Zij ging er vandoor met mijn beste vriend...'. 'Hij werd verliefd op mijn zus...".

Ook de financiële ongelijkheid gaat soms een rol spelen. De ex die een nieuw samengesteld gezin heeft, staat er meestal financieel beter voor dan degene die alleen met de kinderen achterblijft.  Als bijvoorbeeld de vader die tevoren een betere financiële positie had ook nog als eerste een nieuwe partner heeft, kan dat bij de moeder aanleiding geven tot een verdubbeld gevoel van oneerlijkheid.

Bronnen

http://www.gidsvoorgezinnen.be

Groenhuijsen, L., (2009). Een atlas voor het stiefgezin. Amsterdam : Uitgeverij SWP

 

Mogelijke hulpverlening en tips

Hoe ga je om met de kinderen van je nieuwe partner

-Toen je verliefd werd op je partner en de kinderen er gratis bij kreeg, dacht je dat jullie er gewoon het beste van zouden maken. Achteraf blijkt dat het niet altijd even evident is op te schieten met de kinderen van een ander, die jou toch nog altijd een beetje als buitenstaander zien en niet als de echte papa of mama.

-Met je partner kan je praktische afspraken maken, je kan elkaar laten weten hoe je je voelt en wat je denkt. Waar je echter niet over kan onderhandelen is het feit dat hij of zij kinderen heeft en dat die kinderen aandacht vragen.Koppel aan strand

-Zoals dat ook in gewone relaties het geval is, is het belangrijk dat je tijd en energie investeert in de relatie met je man of vrouw, je geliefde. Samen op stap zonder de kinderen, een wekelijks momentje voor jullie twee, samenzijn en luisteren naar elkaar.Meer dan in een normaal gezin is het onderhouden van de liefdesband nodig omdat jullie niet de ouders van dezelfde kinderen zijn. De band met je partner bindt je aan dit gezin.

-Spreek vanuit een liefdevol hart en benoem de liefde van je partner voor zijn of haar kinderen. Of laat weten dat je ziet dat hij of zij zich machteloos voelt, het gewoon niet wist. Geef je conclusies niet als verwijten. Als je partner het niet belangrijk vindt, maar jij wel, laat dan weten hoe jij je erbij voelt en wat jouw behoeften zijn. Praat er samen over.

-Kinderen weten heel goed wanneer je het te hard probeert, en zullen daar gegarandeerd misbruik van maken. Je kan ze eens een film of het eten laten kiezen, maar niet altijd.

-Wees jezelf. Probeer niet te lief, te cool of te begrijpend te zijn. Natuurlijk wil je goede punten scoren, en de beste stiefmama (of papa) ooit worden, maar wees realistisch: een rol spelen dat hou je toch niet vol. Wees jezelf en als ze je ooit de coolste of beste stiefmama (-papa) ooit noemen, dan doet dat extra deugd.

-Geef iedereen ruimte. Mentale en fysieke ruimte, dat is nodig om de veranderingen te verwerken. Kinderen zijn in de war over de nieuwe partner, het nieuwe huis of het oude huis met een nieuwe persoon erin. Emoties en territoriale strijden kunnen dan ook hoog oplaaien, zeker als er tieners bij betrokken zijn. Geef iedereen dus een eigen plekje, zeker in het begin.

-Hou je aan de regels. Als de ouders regels hebben, dan hoor je die te volgen, ook al ben je het er niet mee eens. Jij bent de ouder niet (zeker niet in het begin). Val de regels dus zeker niet in het openbaar aan. Ga hiervoor even met je partner samen zitten en leg elk op tafel wat je belangrijk vindt binnen je opvoedingsstijl en wat je zeker wil behouden. Vertrek van deze basis om enkele krijtlijnen uit te tekenen. Hou daarin wel rekening met het verleden, een te grote ommezwaai zal immers niet werken. Respecteer zijn of haar keuzes daarin.  Ook geen goed idee is de regels overboord te gooien in de hoop dat de kinderen je extra leuk vinden. Het resultaat is dan de perceptie ontstaat dat je te manipuleren bent, wat ze ook herhaaldelijk zullen doen. Voor jullie kinderen is het belangrijk om zo veel mogelijk dezelfde regels te hanteren. 

-Stel vragen. Je twijfelt of de kinderen graag kip eten en wat hun lievelingsfruit is? Vraag het gewoon. Schakel niet je partner is, maar geef de kinderen de kans het je zelf te vertellen. Onthou ook eventuele allergieën en favorieten. Probeer van elk kind iets te onthouden, anders ontstaat snel het gevoel dat je iemand voortrekt.

-Steek er energie en moeite in. Zeker in het begin zal je veel moeten investeren zonder onmiddellijk resultaat te zien. Maar jij bent de volwassene, en de energie en moeite moeten dan ook grotendeels van jou komen. Investeer in gesprekjes, in extra knuffels of een lang bedtijdverhaaltje. Dat beetje extra moeite zegt aan de kinderen dat je aan hun kant staat. Als je tegelijk uitlegt dat het voor iedereen moeilijk is op dit moment, maar dat het allemaal goed zal komen, dan stel je hen op hun gemak.

-Ga ervoor. Zonder toewijding en energie ga je er niet komen. Je kan niet weglopen elke keer het moeilijk wordt. Je kiest ervoKoppelor, en dus moet je de gevolgen van de keuze volledig dragen. Alleen met toewijding en volhardenheid gaan de kinderen uiteindelijk in jou geloven. Het is vaak niet gemakkelijk om van je stiefkinderen te houden. Je kiest voor een nieuwe partner, dan moet je zijn/haar kinderen er bij nemen. Zadel jezelf niet op schuldgevoelens.  Het is normaal dat je aan de kinderen van de ander moet wennen en dat ze jou niet meteen accepteren. Soms zien ze jou ook als oorzaak van de scheiding en dan moet je een heel lange weg afleggen om contact te krijgen en ze voor jou te winnen. Het is ook logisch dat je met je stiefkinderen niet dezelfde band kunt hebben als met je eigen kinderen. Met je eigen kinderen deel je  een geschiedenis, wat je met je stiefkinderen niet hebt. Het is ook niet nodig om je stiefkinderen te bemoederen of bevaderen, het heeft in de meeste gevallen immers nog beide ouders. Stel jezelf de vraag wat je wel voor hen wil zijn. Bijvoorbeeld een goede vertrouwenspersoon, iemand bij wie ze altijd terechtkunnen. Zo kan je wel een belangrijke persoon voor hen worden.

Hoe informeer je je eigen kinderen van een nieuwe relatie?

Beginfase
Probeer in de beginfase van je nieuwe relatie je kinderen erbuiten te houden. Ze hoeven er helemaal niet van op de hoogte te zijn. Pas als je weet dat je in een serieuze relatie zit, kan je je kinderen erbij betrekken. Zo voorkom je dat ze zich te snel aan je nieuwe partner hechten. Het zou immers een volgende grote teleurstelling zijn als ze opnieuw iemand verliezen als de relatie afspringt.

Op de hoogte brengen
Wanneer je nieuwe relatie goed zit, introduceer deze dan geleidelijk. Voor je je partner persoonlijk voorstelt aan je kinderen, hou je beter eerst een gesprek waarin je uitlegt dat je iemand hebt leren kennen en dat ze die binnenkort steeds meer zullen zien. Hou steeds rekening met de emoties van je kinderen, geef ze de mogelijkheid om aan het idee te wennen, antwoord eerlijk op hun vragen en steun ze wanneer ze dat nodig hebben.

Voorstellen
De eerste ontmoetingen kunnen wel eens flink tegenvallen. Door te protesteren en kwaad te zijn, uiten je kinderen hun verwarring, onzekerheid en angst om je te verliezen. Panikeer niet als dat een tijdje blijft duren, het is een normale reactie. Uiteraard kan het ook heel anders lopen en zijn de kinderen enthousiast als je je nieuwe vriend voorstelt.

Wat met samenwonen?

De moeilijkste stap om tot een nieuw samengesteld gezin te komen, is onder één dak gaan wonen. Voldoende ruimte om te slapen en te eten zodat de kinderen niet moeten vechten om een plaatsje aan tafel of een bed om in te slapen, zijn twee eenvoudige, maar broodnodige vereisten. Denk vooral niet dat een stiefgezin meteen het romantische ideaal van een kerngezin zal benaderen. Dat heeft tijd nodig, onderzoekers zeggen zelfs zo’n vijf à zeven jaar.

KoppelRegels
Elk huisgezin heeft zijn eigen regels. In het ene gezin zijn deze al wat strenger dan in het andere. Bij een nieuw samengesteld gezin moet er een evenwicht worden gezocht tussen deze regels. Misschien mogen de kinderen van de ene partner onbeperkt televisie kijken en bij de andere maar een uur per dag, misschien moeten de kinderen van het ene gezin hun huiswerk laten nalezen en de andere niet, enzovoort. Aparte regels toepassen op de kinderen schept alleen verwarring en jaloezie, dus het is belangrijk dat je als ouder steeds een gulden middenweg tracht te vinden. Kinderen die plots veel meer regels moeten volgen, kunnen dat erg storend vinden en zullen protesteren. Het helpt hen ook niet om sneller aan de nieuwe gezinssituatie te wennen.

Gezag niet-biologische ouder
Een van de grootste drempels voor de niet-biologische ouder is gezag uitoefenen over de kinderen van de partner. De biologische ouder kan het moeilijk hebben om kritiek op zijn of haar kinderen en een eventuele berisping van de niet-biologische partner te aanvaarden. Ook de kinderen vinden het niet vanzelfsprekend dat een vreemde het plots voor het zeggen heeft. Het is daarom belangrijk dat je in de rol van de ouder groeit.

Geen eigen plek meer?

Kort na de scheiding hebben veel mensen financiële problemen. Misschien dat je in de toekomst iets aan de situatie kan veranderen, maar op dit moment moet je proberen je kinderen duidelijk te maken dat het niet anders kan. Ga echter niet, zonder hun mening te vragen, hun bed verschuiven en hen zo voor een voldongen feit plaatsen. Zo krijgen kinderen de indruk dat hun mening en gevoelens niet meetellen. Vraag hun mening, naar welke oplossing gaat hun voorkeur uit? Zo krijgen ze het gevoel betrokken te worden in de zoektocht naar oplossingen.  Kinderen zijn vaak gehecht aan hun eigen plekje, misschien kan je door middel van kasten, valse muren of gordijnen toch hoekjes creëren. Ook al hebben je kinderen meer ruimte bij je ex-partner, kinderen kijken verder dan het materiële alleen. Als ze bij jou in een warm nest terechtkomen waar ze steeds terechtkunnen met hun problemen en het gevoel krijgen mee te tellen, zal dit vlotter verlopen.

'Spreek vooral niet slecht over je ex. Met de boodschap 'Het is mama's of papa's schuld dat ik nu geen geld heb en wij zo moeten leven!' zijn je kinderen niet geholpen. Je kinderen krijgen zo het gevoel te moeten kiezen, maar dat kunnen ze niet. Kinderen blijven loyaal aan beide ouders.'

Hoe stel je de kinderen gerust?

De overgang van het eenvoudig leventje met jou naar een chaotisch leven in het nieuw samengesteld gezin, kan de kinderen enorm overdonderen. Dan is het niet het moment om je kinderen aan hun lot over te laten.
-Geef hen tijd om te wennen aan de situatie, hou rekening met hun gevoelens en laat hen mee bouwen aan het nieuwe gezin door erover te praten en ze praktische zaken te laten regelen, zoals bijvoorbeeld de kamerverdeling.
-Trek ook niet de kinderen van je nieuwe partner voor om bij hen op een goed blaadje te staan. Stel je kinderen gerust door te benadrukken dat de relatie tussen jou en hen niet zal veranderen. Maak meteen duidelijk dat er regels zijn die door iedereen moeten worden gevolgd, ongeacht de leeftijd.
-Communicatie is enorm belangrijk. Hebben je kinderen vragen, twijfels of hebben ze het even lastig, dan moeten ze altijd bij jou terecht kunnen. Bespreek ook elke verandering in de gezinssituaties om verwarring te vermijden.

Zorgen de conflicten voor relatieproblemen waar je niet uit geraakt, dan is het belangrijk hulp te zoeken.

Tips van kinderen aan hun stiefouders ('Aan alle gescheiden ouders' van Marsha Pinedo.)

-Je wordt in principe nooit mijn vader of moeder, maar we kunnen wel een mooie band krijgen.
-Volgens mij kun je het opvoeden beter aan mijn ouders overlaten. Natuurlijk, als ik te ver ga en er zijn geen ouders in de buurt, dan is het ook wel logisch dat je er wat van zegt. Maar als je zegt dat ik mijn bord moet leegeten, voelt dat heel gek.
-Het is fijn als je je niet bemoeit met kleine ruzies tussen mij en mijn vader of moeder. Ruziemaken hoort bij de puberteit. Mag ik wel je hulp vragen, alsik dat nodig heb.
-Zou je duidelijk tegen mij willen zeggen als je iets voor mij doet en iets terugverwacht.
-Doe alleen dingen met mij als je het zelf leuk vindt om te doen. Wil je daar eerlijk over zijn? Ik voel het namelijk als je er eigenlijk geen zin in hebt.
-Kun je je soms proberen te verplaatsen in mijn positie? Misschien snap je dan beter waarom ik mij gedraag zoals ik mij gedraag.
-Meng je niet in de omgangsregeling. Dat is iets tussen mijn ouders en mij.
-Als je merkt dat mijn vader of moeder opeens strenger is omdat jij erbij bent, wil je hem of haar dan corrigeren? Wij snappen het echt niet als er opeens andere  regels gelden. Misschien kunnen we ooit samen nieuwe regels verzinnen, maar niet op de eerste dag.
-Praat niet slecht over mijn andere ouder. Dat doe ik zelf wel. En als ik dat doe, zie het dan als een compliment, want dan lucht ik mijn hart bij jou. Maar dan nog wil je naar mij luisteren en niet meeklagen?
-Wees duidelijk, open en eerlijk. Dan kan ik je gaan vertrouwen en het voorkomt een hoop misverstanden.

Lees zeker ook de tips op www.plusouder.be

 

Bronnen

http://www.infotalia.com

http://www.hln.be

http://cindyschepers.be

http://www.goedgevoel.be

 

Meer informatie

Hieronder vindt u links naar websites/extra literatuurinformatie met meer info over de beschreven thematiek. Onze excuses mochten bepaalde links niet meer werken of indien de aangeboden info niet meer juist is.  De webmaster van deze website is niet verantwoordelijk voor de inhoud die op de doorgelinkte pagina's wordt aangeboden. Wenst u correcties mee te delen kan dat via het contactformulier met duidelijke opgave van de suggestie.

Groenhuijsen, L., (2009). Een atlas voor het stiefgezin. Amsterdam : Uitgeverij SWP

Een nieuw samengesteld gezin. Doe de test van Goed Gevoel

Nieuw samengestelde gezinnen http://www.gidsvoorgezinnen.be

Plusouder zijn http://www.eennieuwgezin.be/ Idem http://www.plusouder.be/

Blog http://nieuw-samengestelde-gezinnen.skynetblogs.be/

Gids goede praktijken opvoedingsondersteuning. Lees hier verder

Nieuw samengestelde gezinnen. Afstudeerproject Thomas More Geel Maatschappelijk werk. Mara Steegmans Annelies Van Dyck Bieke Van Hirtum Ann Willems Annemie Wuyts Lees hier de integrale tekst

De rol van ouder is sowieso al niet gemakkelijk, maar als je als ‘nieuwe’ mama of papa in een gezin terecht komt dat niet het jouwe is, kom je nog vaker voor situaties en vragen te staan waar geen pasklaar antwoord voor is. Bovendien hangt er rond de problematiek van de samengestelde gezinnen nog steeds een taboe, waardoor veel plusouders het gevoel krijgen dat ze alleen staan met hun gevoelens. De uitspraak ‘je wist waar je aan begon’ heeft elke plusouder waarschijnlijk ooit al moeten aanhoren. En klopt hoegenaamd niet. Het werkboek ‘Je wist waar je aan begon!?’ wil plusouders leren om zichzelf in zeven stappen te coachen naar een nieuw evenwicht.
Vanuit persoonlijke verhalen toont auteur Anja Pairoux hoe iedere plusouder via eenvoudige denkoefeningen inzicht kan verschaffen in hun unieke situatie. Om op die manier harmonie te vinden in hun nieuwe gezin en de slaagkansen ervan aanzienlijk te verhogen. Anja Pairoux is zelf plusmoeder van een zoontje en geeft professionele begeleiding als plusoudercoach. Ze schreef dit boek op basis van haar eigen ervaringen en op basis van de verhalen uit haar praktijk. Meer info hier.  Kranteninterview hier.

Slechts een derde van de samengestelde gezinnen weet een stiefparadijs voor zichzelf te creëren. Tweederde van alle stiefgezinnen strandt Boek Het stiefparadijsbinnen 5 jaar. Een schokkend percentage, maar helaas waar. Door de kinderen wordt deze roze wolk namelijk anders ervaren. De kids zijn niet verliefd op elkaar geworden, willen niet per se bij ‘die vreemde man’ gaan wonen of verhuizen naar een andere woonplaats. Toch willen de partners samen verder door het leven en de gezinnen zullen worden samengevoegd. Dat gaat niet vanzelf.

Want wat als het niet klikt tussen de kinderen? En wat als de ‘stief’ niet van jouw kinderen houdt? Deze en meer kwesties rond het samengestelde gezin worden in ‘Het Stiefparadijs’ door gezinscoach Gideon de Haan en trainer-coach Violet Falkenburg behandeld. Als uitgangspunt nemen zij de verschillende rollen die het stiefgezin rijk is: stiefouders, stiefkinderen, nieuwe kinderen, echte ouders, exen en grootouders en daarbij al hun emoties, ervaringen en problemen.Daarnaast kijken zij naar ‘deal breakers’ als cultuurverschillen, opvoedstijlen, levensovertuigingen en financiën.(bron : relatie.blog.nl)

Zoek hulpverlener

Klik hieronder op de seksuologische problematiek om alle seksuologen/seksuologische hulpverleners te vinden die rond deze thematiek werken. Vindt u niets bij deze term, dan is in deze database (nog) geen hulpverlener aanwezig die specifiek rond deze problematiek werkt.

Wenst u een hulpverlener in uw nabijheid te vinden, kies dan 'zoeken op specialisatie problematiek' en kies 'kaart' of 'lijst' uit het menu aan de rechterkant.


logo creative commonsDisclaimer en copyrights klik hier  © De copyrights van de hier weergegeven tekst rusten bij de oorspronkelijke auteur(s). Geen overname tenzij met toestemming van de oorspronkelijke auteur(s). De informatie/foto's werden soms (letterlijk) ontleend aan andere internet/literatuurbronnen of zijn aangepast naar andere internet/literatuurbronnen. Onderaan de informatie vindt u telkens zoveel mogelijk de originele bronnen voorzover ons bekend. Er is geen enkel commercieel, doch louter een informatief en educatief opzet. Inden er auteursrechterlijke schendingen zijn, zijn die onvrijwillig door onbekendheid/onwetendheid en niet met opzet gebeurd. Mocht u het ongepast vinden dat uw eigen informatie/foto's op deze website worden vermeld of is er geen correcte bronvermelding naar uw informatie, contacteer dan info@seksuologischehulpverlening.info  met opgave van de betrokken schending van copyrights. De info zal dan zo snel mogelijk aangepast en/of verwijderd worden.

Kennis is er om te delen, niet om te bezitten.