Oplossingsgerichte (cognitieve) therapie

Wat?

Oplossingsgerichte therapie is ontwikkeld door De Shazer, Berg en collega’s van het Brief Family Therapy Center in de Verenigde Staten.
KoppelDe oplossingsgerichte therapie is een manier van werken die gericht is op het versterken van de autonomie van cliënten, waarbij de aandacht vooral uitgaat naar de oplossing in plaats van naar het probleem. De hulpverlener stimuleert een cliënt om zich een toekomst voor te stellen waarin het probleem zich oplost. De therapie zal zich focussen op de positieve kanten van een relatie en is vooral op de toekomst gericht.

Oplossingsgerichte psychotherapie, meestal kortweg oplossingsgerichte therapie genoemd, onderscheidt zich in werkwijze sterk van andere vormen van psychotherapie. De meeste andere therapieën richten zich allereerst op probleemanalyse: het omschrijven van problemen en onderzoeken van de oorzaken van die problemen. Die oorzaken worden onder andere gezocht in het verleden, de omgeving of de gedachten- en gedragspatronen van de cliënt. Oplossingsgerichte therapie ziet de probleemanalyse echter als een inefficiënte omweg en slaat deze omschrijvende en onderzoekende fase over.

Oplossingsgerichte therapie is een vorm van hulpverlening die gericht is op het benutten van de sterke kanten en hulpbronnen van de cliënt. Samen met de hulpverlener onderzoekt de cliënt welke vaardigheden hij al in huis heeft om zijn problemen aan te pakken. Oplossingsgerichte therapie is kortdurend en resultaatgericht.

Het uitgangspunt is dat het niet altijd nodig is om inzicht te hebben in het ontstaan van problemen om deze te kunnen oplossen. De nadruk van de behandeling ligt daarom op het vinden van oplossingen. De cliënt wordt gezien als expert. Voor de hulpverlener is het referentiekader van de cliënt bepalend voor de manier waarop oplossingen worden vormgegeven. De hulpverlener neemt een houding van niet-weten aan zodat de expertrol van de cliënt tot uitdrukking komt. Een ander aspect van de houding van de hulpverlener is leading from one step behind. Dat betekent dat de hulpverlener figuurlijk gesproken achter de cliënt staat. Door oplossingsgerichte vragen te stellen kijkt hij over de schouder van de cliënt mee en nodigt hij de cliënt uit om zijn doel te bepalen en de mogelijke oplossingen zo breed mogelijk te verkennen. Over het algemeen duurt oplossingsgerichte therapie kort, hoewel het aantal sessies niet vaststaat.

Therapeuten die werken volgens de theorie van probleemoplossende therapie zijn ervan overtuigd dat het niet nodig is om te begrijpen hoe een klacht is ontstaan. In plaats van zich te verdiepen in het probleem, verdiept probleemoplossende therapie zich in mogelijke oplossingen. De cliënt wordt vanaf het begin aangemoedigd zich te concentreren op de nu nog denkbeeldige situatie waarin het probleem is opgelost. Daarbij gaat men ervan uit dat de cliënt de oplossing onbewust al in zich heeft, namelijk in de vorm van uitzonderingen op het probleem. Geen enkel probleem is namelijk constant aanwezig. In oplossingsgerichte therapie concentreert de cliënt zich op de situaties waarin het probleem zich niet voordoet, of minder op de voorgrond treedt.

De cliënt bepaalt zelf het doel van de therapie. Om dit doel te bereiken richt oplossingsgerichte therapie zich enkel op het verleden wanneer het om successen van de cliënt gaat. In elk ander geval ligt de focus van oplossingsgerichte therapie op het heden en de toekomst. Men let niet op de klacht van de cliënt, maar op hetgeen de cliënt al goed doet. Hierbij wordt er ingezet op snelle resultaten. Dit is goed voor het moreel van de cliënt, die op deze manier geprikkeld wordt om gemotiveerd en ondernemend te blijven.

Deze therapievorm is gekenmerkt door:Denkende vrouw

  • focus op de doelstellingen van de cliënt
  • focus op de competenties en de resources van de cliënt en het cliëntsysteem (de “oplossingen”) eerder dan op hun pathologie en hun incompetenties
  • helpen om ongewenste gewoontes te vervangen door gewenste
  • werken aan een therapeutische relatie die respect toont, onvoorwaardelijke aanvaarding,authenticiteit, begrip en bekommernis, en die op de hele mens in de cliënt gericht is, niet alleen op de symptomen
  • stimuleren van hoop op verandering en van geloof in de eigen mogelijkheden

 

Therapeutische technieken zijn er in dit model niet om de problemen van de cliënt op te lossen, maar om een context te creëren waarin cliënt en cliëntsysteem zelf hun gewenste toekomst kunnen uitbouwen. Meestel duurt deze therapie kort, doordat de factoren die tot resultaat leiden volop aangepakt worden, terwijl factoren die weinig tot de efficiëntie bijdragen, weinig aandacht krijgen.

Deze therapievorm is vooral ontwikkeld vanuit het Korzybski instituut in Brugge.  De eerste Korzybski Instituten, die van België, Frankrijk en Nederland, werden in 1982 opgericht als opleidingsinstituten in systemische en Ericksoniaanse psychotherapie.  In 2010 werden ze verenigd in Korzybski International.  Na de ontwikkeling van het eerste element van het Brugse model, de visie op therapie als het herstellen van vrijheid van keuze, en de daaruit volgende aandacht voor de eigen doelstellingen van de patient, voor zijn competenties en voor de uitzonderingen op het symptoomgedrag, volgde in 1990 het contact met Steve de Shazer. Het door hem ontwikkelde oplossingsgerichte model bleek zoveel gelijkenis te vertonen met de Brugse visie dat het evident leek bij deze beweging aan te sluiten.

De latere ontwikkeling van de theorie der gewoontes bracht dan een aansluiting aan het gedachtengoed van de cognitieve gedragstherapie. Vandaar dat het model nu als oplossingsgerichte cognitieve therapie omschreven wordt of ook wel als oplossingsgerichte cognitieve en systemische therapie, omdat het systemische denken een belangrijke rol blijft spelen in de praktijk.

Het denkmodel van Korzybski International  steunt op volgende vier principes:

  • "The Map is not the Territory" (Alfred Korzybski). Onze werkelijkheid is een betekenisvolle realiteit; wij kennen de wereld niet zoals zij is, maar zoals we haar interpreteren. Slechte kaarten leiden ons door moerassen, gevaarlijke en doodlopende wegen. Goede kaarten zijn voldoende analoog aan het reële landschap en laten ons toe de weg van ons leven goed te plannen.
  • "If it ain’t broke, don’t fix it: if it’s broke, do something else". Steve de Shazer’s pragmatische visie: Het gezond verstand is een prima instrument om oplossingen te vinden. "Keep it simple."
  • "Eendracht maakt macht": Een goede alliantie tussen therapeut en cliënt, en samenwerking met het cliëntsysteem, zijn essentiële factoren in het welslagen van een therapie.
  • "De cliënt heeft de oplossingen": dit Ericksoniaanse postulaat helpt ons, om geen voorgekookte eenheidsworst- oplossingen aan te bieden. Het is helemaal niet de taak van de therapeut- expert oplossingen aan te reiken. Hij zal de cliënt helpen een context te creëren, waarin de cliënt-expert zijn eigen oplossingen kan genBoos koppel duploereren.

 

Uitgangspunten

Wat werkt in therapie en in andere interventies die op verandering gericht zijn, zoals opvoeding en coaching? Welke factoren zijn verantwoordelijk voor het resultaat?

Een overweldigend corpus van onderzoek heeft aangetoond dat het niet de specifieke factoren zijn (technieken die verschillen van een therapeutisch model naar het ander), maar de non-specifieke factoren. 



Dit zijn ten eerste cliëntgebonden factoren, zoals:

  • de vraag of de cliënt een duidelijk en positief doel voor ogen heeft
  • de vraag of de cliënt gemotiveerd is om er zelf wat aan te doen
  • de competenties en resources die de cliënt en het cliëntsysteem in de therapie inbrengen, de successen die reeds behaald werden
  • de hoop die de cliënt heeft dat deze therapie hem zal helpen.

 

Ten tweede zijn dit factoren die de therapeut inbrengt in de therapeutische relatie, zoals:
actief uitgedrukte empathie met de cliënt

  • onvoorwaardelijke aanvaarding van de cliënt zoals hij is, met alle kwaliteiten en alle tekortkomingen
  • authenticiteit in het uiten van opinies en gevoelens
  • respect voor alle leden van het cliëntsysteem
  • interesse in alles wat het leven van de client uitmaakt
  • geloof in de werkzaamheid van het gebruikte model.

 

De oplossingsgerichte cognitieve therapie zoals die onderricht wordt aan het Korzybski instituut is specifiek gericht op deze non-specifieke factoren.

Een psychotherapie is geslaagd als:Reading a book RGBstock

  • de cliënt en het cliëntsysteem weer in vrijheid hun existentie kunnen uitbouwen, zonder gestoord te worden door problemen en symptomen
  • de cliënt en het cliëntsysteem de beperkingen die de realiteit nu eenmaal met zich meebrengt kunnen accepteren, hun verleden kunnen integreren en vanuit hun mogelijkheden en hun competenties hun dagelijkse leven naar wens kunnen inrichten
  • de cliënten kortom hun eigen doelstellingen kunnen realiseren
  • de therapeut en het cliëntsysteem een werkzame, wederzijds respectvolle alliantie hebben kunnen uitbouwen
  • indien nodig, de therapeut de cliënt een voldoende aantal technieken heeft bijgebracht, waardoor deze zijn competenties gericht kan gebruiken en zijn potentialiteiten ontwikkelen
  • de cliënt nieuwe, bevredigende gewoontes ontwikkeld heeft die hij kan inzetten in de situaties waar hij totnogtoe zijn problemen en symptomen produceerde

 

Daarom is het therapeutisch gesprek in het Brugs model gericht op:

  • respect en interesse voor de cliënt als mens, niet alleen als symptoomdrager
  • de oplossingen, dit wil zeggen de competenties en resources die de cliënt in zich draagt
  • alles wat nuttig kan zijn om de cliënt te helpen, zichzelf te helpen

 

Verschillen met traditionele therapieën

ZorgenTussen oplossingsgerichte therapie en meer traditionele vormen van therapie bestaat een aantal verschillen:
1. Oplossingsgerichte therapie gaat ervan uit dat de cliënt over krachten en oplossingen beschikt die in het gesprek opgespoord kunnen worden en waarop voortgebouwd kan worden. De meer traditionele hulpverlening gaat uit van cliënten met psychopathologie die gediagnosticeerd en behandeld moet worden door een deskundige.
2. In oplossingsgerichte therapie worden ideeën over problemen en oplossingen gezamenlijk geconstrueerd in het gesprek. Bruikbare ideeën zijn het resultaat van gezamenlijk zoeken. Dit in tegenstelling tot de traditionele werkwijze waarin de cliënt zijn problemen beschrijft en de deskundige een diagnose stelt en inzicht in de benodigde behandeling heeft.
3. In oplossingsgerichte therapie werken de hulpverlener en de cliënt samen en beïnvloeden ze elkaar wederzijds. Oplossingen creëren ze samen.
4. De oplossingsgerichte therapie gaat ervan uit dat problemen en oplossingen een gezamenlijke schepping of ‘cocreatie’ van cliënt en hulpverlener zijn. Dit is een sociaal constructivistische benadering.

Bronnen

http://www.therapiehulp.nl

http://www.kbs-frb.be/

http://www.korzybski.com/

http://www.korzybski-international.com/

 

Meer informatie

Hieronder vindt u links naar websites met meer info over de beschreven therapie. Onze excuses mochten bepaalde links niet meer werken of indien de aangeboden info niet meer juist is.  De webmaster van deze website is niet verantwoordelijk voor de inhoud die op de doorgelinkte pagina's wordt aangeboden. Wenst u correcties mee te delen kan dat via het contactformulier met duidelijke opgave van de suggestie.

http://www.korzybski-international.com/

http://www.nji.nl

Zoek hulpverlener

Klik hieronder op de therapievorm om alle seksuologen/seksuologische hulpverleners te vinden die deze therapievorm toepassen. Vindt u niets bij deze term, dan is in deze database (nog) geen hulpverlener aanwezig die met deze methode werkt.

Wenst u een hulpverlener in uw nabijheid te vinden, kies dan 'zoeken op therapievorm' uit het menu aan de rechterkant.


logo creative commonsDisclaimer en copyrights klik hier  © De copyrights van de hier weergegeven tekst rusten bij de oorspronkelijke auteur(s). Geen overname tenzij met toestemming van de oorspronkelijke auteur(s). De informatie/foto's werden soms (letterlijk) ontleend aan andere internet/literatuurbronnen of zijn aangepast naar andere internet/literatuurbronnen. Onderaan de informatie vindt u telkens zoveel mogelijk de originele bronnen voorzover ons bekend. Er is geen enkel commercieel, doch louter een informatief en educatief opzet. Inden er auteursrechterlijke schendingen zijn, zijn die onvrijwillig door onbekendheid/onwetendheid en niet met opzet gebeurd. Mocht u het ongepast vinden dat uw eigen informatie/foto's op deze website worden vermeld of is er geen correcte bronvermelding naar uw informatie, contacteer dan info@seksuologischehulpverlening.info  met opgave van de betrokken schending van copyrights. De info zal dan zo snel mogelijk aangepast en/of verwijderd worden.

Kennis is er om te delen, niet om te bezitten.