Systeemtherapie

Wat?

Systeemtherapie is een koepelterm voor alle methodieken en strategieën die gebruikt worden in de begeleiding en behandeling van gezinnen met allerlei psychosociale moeilijkheden. Deze vormen worden ook vaak benoemd als systemische therapieën.

Systeemtherapie is ook bekend als gezins- en relatietherapie. Het gezin is daarbij het systeem, waarvan een persoon lid is door biologische, wettelijke,Vrouw Photo by Ohman Narriane affectieve, geografische en historische banden. Volgens de stichters van de systeemtherapie zijn menselijke problemen in de kern problemen die ontstaan tussen personen die lid zijn van dit systeem. De onderliggende idee is immers dat als in een systeem (gezin, partnerrelatie, ...) één van de leden een probleem heeft, ook het hele systeem ontwricht wordt. Omgekeerd kan men een individu helpen door het systeem waarin hij/zij leeft te versterken. De methodiek van de familie-opstellingen kan je ook onderbrengen onder deze methodiek.

De gezins- en partnertherapie vertrekt van de stelling dat de relaties die mensen aangaan met elkaar, fundamentele bouwstenen zijn  voor hun psychisch functioneren. Men gaat er vanuit dat er binnen de gezinscontext en in interactie met andere betekenisvolle relaties heel wat genezende krachten aanwezig kunnen zijn die aangewend kunnen worden als een soort hulpbron om oplossingen te zoeken voor het aangemelde probleem. Vaak zal daarom het gezin uitgenodigd worden voor een kennismakingsgesprek. Immers, voor de meeste mensen is het gezin van herkomst het eerste belangrijke sociale systeem.

Met onze ouders, broers en zussen hebben we een belangrijke band. Soms ook met grootouders of andere familie. Later staat het eigen gezin meer op de voorgrond: de eigen partner en eventuele kinderen spelen een grote rol in ons leven. Het werk en de vriendenkring zijn andere belangrijke plaatsen waar we mensen ontmoeten en relaties onderhouden. Binnen een sociaal systeem beïnvloeden mensen elkaar. Gedachten, gedragingen, gevoelens en verwachtingen ontstaan in wisselwerking met anderen uit onze omgeving. Dit is een gecompliceerd proces waarbij problemen kunnen optreden. Bijvoorbeeld: twee partners krijgen ruzie over de taakverdeling in huis;  een kind krijgt gedragsproblemen op school na  een ernstige ziekte van moeder.

Systeemtheorie is een manier van werken en kijken, die een alternatief biedt voor het individualiseren en medicaliseren van menselijke moeilijkheden. Zij vertrekt van de cruciale betekenis van sociale weefsels en complexe beïnvloedingen in het ontstaan én in het in stand houden én veranderen van (tussen)menselijke problemen.

De nadruk op het belang van tussenmenselijke en sociale processen en hun impact op personen en relaties weert zich tegen een “weten van buitenaf”: de neiging betekenissen van individuele en relationele moeilijkheden te definiëren vanuit de positie van deskundige buitenstaanders. In een systeemtheoretische werkwijze is het expliciteren, onderzoeken en bijstellen van dominante aannames hieromtrent een leidraad. Geïnteresseerde nieuwsgierigheid naar en respect voor verschil, het andere en anders-zijn,
vertegenwoordigen daarbij belangrijke waarden, samen met tolerantie, solidariteit en gelijkwaardigheid. Historisch gezien bevindt deze denktrant zich tegelijk in sociaal geïnspireerde bewegingen als Community Work, Child Guidance en Family Case Work.

Het Community Work en Family Case Work legden mee de basis voor de communicatie- en systeemtheorie: het denken dat het belang van contexten onderstreept om menselijke problemen te begrijpen. De onlosmakelijke verbondenheid of “interdependentie” van mensen met hun intieme leefverbanden, die op hun beurt ingekapseld zijn in ruimere contexten, is een belangrijk principieel uitgangspunt binnen het systeemdenken. De specifieke
oriëntatie van deze theorievorming situeert zich dus in een internationale stroming van systeemgeoriënteerde visies. Tegelijk legt ze via haar theoretische vertakkingen en vertalingen in verschillende praktijken en opleidingsinstituten telkens weer haar eigen accenten
 
Binnen de gezins- en partnertherapie worden meestal alle gezinsleden of partner uitgenodigd voor de therapeutische sessies. Allereerst wordt het gezin benaderd als een soort co-therapeut: immers de ouders en ander gezinsleden zijn allen een belangrijke bron voor het verschaffen van informatie en aanbieden van steun bij bijvoorbeeld het gezinslid dat opgenomen is in het psychiatrisch centrum. In de therapie staan de problemen van één of meerdere betrokkenen centraal en streeft men ernaar de manier waarop gezinsleden met elkaar omgaan en de rol die het aangemelde probleem daarbij speelt te onderzoeken en te veranderen. 

Kenmerkend voor gezinstherapie is dat de gezinsleden samen in behandeling zijn. Ouders en kinderen, broers en zussen hebben een belangrijke band met elkaar. Een gezin is geen verzameling van gelijke individuen. Ze zijn gelijkwaardig, elk gezinslid is even veel waard dan de andere, maar ze zijn niet gelijk. Er is een zekere hiërarchie vereist. Sommigen (zoals de ouders) dragen meer verantwoordelijkheid dan anderen (kinderen, jongeren). De gezinstherapeut zal rekening houden met alle leden van het gezin om hun onderlinge wisselwerking te begrijpen. Hij zal ook helpen om hun behoeften, hun verwachtingen en hun doelstellingen te verwoorden. Het te bereiken doel moet voor iedereen positief en aanvaardbaar zijn.

Net zoals een individu doorheen zijn leven ontwikkelt, maakt ook een gezin een ontwikkeling door met groeikansen voor de gezinsleden maar eveneens met de nodige conflicten. Soms geraken gezinnen verstrikt in deze conflicten en leiden de conflicten tot kwetsuren. Indien dit een steeds terugkerend patroon wordt, is het zinvol om in therapie te gaan.

Kussend koppelSystemisch werken wil zeggen dat de problemen bekeken worden in interactie tussen de verschillende gezinsleden. Samen met de therapeut wordt er enerzijds gezocht hoe het gezin geblokkeerd geraakt, anderzijds worden ook de krachten van het gezin in beeld gebracht. De krachten van een gezin zijn vaak een hulpmiddel om de negatieve spiraal te doorbreken.

In de therapie wordt je uitgedaagd om de moeilijkheden te linken aan de relatie met je partner, je kinderen, je gezin van herkomst en/of andere belangrijke relaties. Een gezinstherapeut/systeemtherapeut zal de wisselwerking met anderen mee in het licht stellen. Hierdoor kunnen de betrokkenen zich bewust worden van onderlinge reacties en invloed op elkaar, waardoor men een andere visie kan krijgen op de problemen, op zichzelf en op de relaties met anderen. Daar waar men vastzit in eindeloze vicieuze cirkels, leert men zich anders te gaan gedragen ten opzichte van elkaar of anders op elkaar te reageren zodat klachten of problemen kunnen verminderen of verdwijnen.

Gezinstherapie kan gecombineerd worden met koppeltherapie en/of individuele therapie van één of meerdere gezinsleden.

Een bijzondere vorm is Contextuele systeemtherapie. De voornaamste bezieler van de contextuele school is ongetwijfeld Iván Böszörményi-Nagy (uitgesproken als 'Nodj'). Nagy beschouwt de relatie van de mens met anderen als een relatie over verschillende generaties, die lasten en mogelijkheden aan elkaar overgeven. Hij spreekt vaak over de balans van geven en nemen. Therapie is volgens Nagy zich bewust worden van de (verstoorde) loyaliteit en proberen een zeker evenwicht te herstellen. Ook de term 'destructief recht' is voor Nagy belangrijk. Ouders hebben volgens Nagy de neiging hun eigen onrecht (wat hen aangedaan is tijdens hun jeugd) op hun kinderen te verhalen. Men poogt door therapie dit destructief recht om te buigen tot het verdienen van recht.

Bronnen

http://www.sad.be

http://nl.wikipedia.org/wiki/Systeemtherapie

http://www.psychotherapeutischcentrum.be

http://www.kbs-frb.be

 

 

Meer informatie

Hieronder vindt u links naar websites met meer info over de beschreven therapie. Onze excuses mochten bepaalde links niet meer werken of indien de aangeboden info niet meer juist is.  De webmaster van deze website is niet verantwoordelijk voor de inhoud die op de doorgelinkte pagina's wordt aangeboden. Wenst u correcties mee te delen kan dat via het contactformulier met duidelijke opgave van de suggestie.

http://www.sad.be

http://nl.wikipedia.org/wiki/Systeemtherapie

http://www.psychotherapeutischcentrum.be

http://rapunzelvzw.be

http://www.bvrgs.be/

 

Zoek hulpverlener

Klik hieronder op de therapievorm om alle seksuologen/seksuologische hulpverleners te vinden die deze therapievorm toepassen. Vindt u niets bij deze term, dan is in deze database (nog) geen hulpverlener aanwezig die met deze methode werkt.

Wenst u een hulpverlener in uw nabijheid te vinden, kies dan 'zoeken op therapievorm' uit het menu aan de rechterkant.


logo creative commonsDisclaimer en copyrights klik hier  © De copyrights van de hier weergegeven tekst rusten bij de oorspronkelijke auteur(s). Geen overname tenzij met toestemming van de oorspronkelijke auteur(s). De informatie/foto's werden soms (letterlijk) ontleend aan andere internet/literatuurbronnen of zijn aangepast naar andere internet/literatuurbronnen. Onderaan de informatie vindt u telkens zoveel mogelijk de originele bronnen voorzover ons bekend. Er is geen enkel commercieel, doch louter een informatief en educatief opzet. Inden er auteursrechterlijke schendingen zijn, zijn die onvrijwillig door onbekendheid/onwetendheid en niet met opzet gebeurd. Mocht u het ongepast vinden dat uw eigen informatie/foto's op deze website worden vermeld of is er geen correcte bronvermelding naar uw informatie, contacteer dan info@seksuologischehulpverlening.info  met opgave van de betrokken schending van copyrights. De info zal dan zo snel mogelijk aangepast en/of verwijderd worden.

Kennis is er om te delen, niet om te bezitten.