Contextuele therapie

Wat?

De grondlegger van de contextuele therapie is de Hongaars-Amerikaanse psychiater Iván Böszörményi-Nagy (uitgesproken als Notch). Hij volgde een route van studie en praktijk van individueel werkend psychiater, via de ontwikkeling van gezins- en systeemtheorie, naar een eigen idee van kijken naar mensen, relaties en problemen. Een kijken naar de relationele werkelijkheid van iedere persoon en de ethische consequenties daarvan, die hij Contextuele Therapie noemde.

In gesprekken met cliënten kwam Nagy begrippen als onrechtvaardigheid, rechtvaardigheid, betrouwbaarheid en loyaliteit tegen. Hij ontdekte dat mensen een rechtvaardige balans Knipogende vrouw Uit de waarheidwillen hebben tussen geven en nemen: als mensen geven, ontstaat er een soort recht op ontvangen en als iets niet goed gedaan hadden, zij vanuit een besef van "schuldig zijn" iets wilden doen om het goed te maken. Bovenstaande begrippen en dit taalgebruik kregen in de psychologie nauwelijks of geen aandacht; ze behoorden tot het taalgebied van de relationele ethiek. Het begrip relationele ethiek kreeg bij Nagy een bepaalde betekenis. Hij bedoelde daarmee een universeel gegeven; een eerlijke verdeling tussen geven en nemen in menselijke verhoudingen en de rechtvaardige balans tussen verdiensten en verplichtingen. Dit werkte Nagy in de loop der jaren verder uit.

Nagy gaat ervan uit dat ethiek het "mens zijn zelf" is. Volgens Nagy weet ieder mens ten diepste: een ander is aangewezen op mij en ik ben aangewezen op die ander. Het fundament is dus de relatie.

Contextuele therapie is de naam die Ivan Boszormenyi-Nagy heeft gegeven aan de hulpverlening en psychotherapie die voortkomt uit zijn visie op het menselijk leven en op relaties. De naam verwijst naar de context, de omgeving waarin menselijk gedrag voorkomt. Contextuele therapie is echter meer dan een richting in de gezinstherapie. Het is een visie die een overstijging is van zowel psychologie als systeemtheorie.

Het contextuele gedachtegoed gaat ervan uit dat een mens nooit op zich bestaat, maar steeds verbonden is met zijn of haar ruimere context (ouders, broer(s) /zus(sen), huidig gezin, kinderen,grootouders, kleinkinderen, vrienden, collega’s...) . Er gaat veel aandacht naar de invloed van de vorige generaties (grootouders, ouders ) op de cliënt en zijn manier van leven, op zijn kinderen, kleinkinderen…

De contextueel therapeut houdt - ook al werkt hij individueel - dit familiale netwerk (grootouder, ouder, kind…) voortdurend in het oog. De contextueel therapeut houdt rekening met de feiten, de psychologie, de interacties en de relationele ethiek van de cliënt.

Nagy onderscheidt in zijn contextuele benadering een viertal dimensies[2], die de werkelijkheid bepalen: 1. De dimensie van de feiten: gegevenheden van genetische aard, ras, sekse, Koppellichamelijke gezondheid, financiële situatie, werkzaamheden enz. 2. De dimensie van de psychologie: het intrapsychische van elk mens. Het verwijst naar egokracht, basisbehoeften, afweermechanismen, fantasieën, leerprocessen enz. 3. De dimensie van de transacties: het interpsychische, wat er tussen mensen gebeurt. Het verwijst naar communicatie- en interactiepatronen, systemen, subsystemen, rollenpatronen, macht, coalities enz. Dit is het gebied waarop de gezinstherapie zich richt. 4. De dimensie van de relationele ethiek: de rechtvaardigheid van de relatie. Het verwijst naar loyaliteit, betrouwbaarheid, verantwoordelijkheid, de balans van verworven verdiensten en verschuldigd zijn binnen een relatie enz.

Nagy legt de nadruk op de vierde dimensie. Als een kind bijvoorbeeld geen erkenning krijgt van haar ouders, dat zij er mag zijn, dat zij waard is om te leven, hoe zal zo'n kind later als ouder van haar eigen kinderen erkenning en waardering kunnen geven. Bij Nagy blijft het niet bij deze constatering. Samen met zijn cliënten gaat hij op zoek naar bronnen van vertrouwen. In dit genoemde voorbeeld gaat hij op zoek naar wat er speelde in de relatie tussen ouder en grootouder. Hij probeert van het "monster" opa en/of oma weer een mens te maken. Hij gaat op weg om vader of moeder weer kind te laten worden van zijn of haar ouders. Pas wanneer iemand kind van zijn of haar ouders kan worden, kan hij of zij echt vader of moeder van de eigen kinderen worden. Dan behoeft men wat niet gekregen is, niet bij de kinderen weg te halen. Dan worden relaties weer rechtvaardig en betrouwbaar. Deze ethische overwegingen vormen de basis, waarop technieken geënt kunnen worden. Met andere woorden, als een therapeutische aanpak uitgaat van relationele ethiek, bijvoorbeeld rechtvaardigheid die gedaan moet worden tussen mensen, dan worden interventies daardoor bepaald. Interventies en vragen die altijd gericht moeten zijn op het leggen van verbindingen met anderen.

De invalshoek van Nagy is meerzijdige partijdigheid. Bij contextuele therapie richt men de zorg op alle personen die door de therapie beïnvloed worden.

Loyaliteit is voor Nagy ook  een  heel belangrijke regulerende kracht van menselijke systemen.De grond van de loyaliteit in families is de bloedverwantschap. Het feit van het leven zelf
gekregen te hebben maakt dat het kind een ethische plicht heeft, en wil vervullen, ten overstaan van zijn ouders. Het is een zijnsloyaliteit, die te maken heeft met het erfgoed van vorige generaties.

Vrouwen op bankLoyaliteitsconflicten zijn inherent aan het leven zelf. In de levensloop snijden horizontale loyaliteitsbanden de vertikale. Deze laatste zijn asymmetrisch en onomkeerbaar: men blijft levenslang kind van zijn ouders en ouder van zijn kind. Verbreken, vermijden of ontkennen van die vertikale loyaliteit zal ernstig lijden veroorzaken in nieuwe relaties; zo kan bijvoorbeeld de partner de zondebok worden. Symptomen en zelfdestructief gedrag kunnen uiting zijn van ‘invisible loyalties’. Onder het begrip loyaliteit ligt de balans van rechtvaardigheid. Er bestaat in families, door de generaties heen, een soort onzichtbaar grootboek, dat de rekeningen bijhoudt tussen familieleden. Wat uit balans is geraakt in één generatie, hoopt en verwacht men in de volgende generatie weer in evenwicht te brengen (legaat). Het kind zal betrokken worden in de rekeningen die nog moeten vereffend worden tussen ouders en grootouders. Balans verwijst naar dynamiek. Zo lang er voldoende zorg bestaat voor rechtvaardigheid, voor de balans van geven en nemen, blijft de relatie vertrouwenwaard. Dit bepaalt de levensvatbaarheid van relaties.

Loyaliteit maakt ook kwetsbaar. Een kind kan uitgebuit worden, in extreme mate geparentificeerd. Dit kind wordt de ouder van zijn ouder: het moet voldoen aan de verlangens,
aan de kinderlijke wensen van zijn ouders. Parentificatie kan veel vormen aannemen. Een gebrek aan autoriteit van de kant van de ouders kan het kind zwaar belasten, omdat er eisen gesteld worden die zijn ontwikkelingsniveau overstijgen. De eis dat het kind aan zijn oudérs de liefde geeft die de eigen ouder als kind niet gekregen heeft, kan de basis zijn voor kindermishandeling. 

Het uiteindelijk criterium of de parentificatie al dan niet schadelijk zal zijn voor het kind, ligt in de erkenning: wordt de inspanning van het kind gezien, gewaardeerd en beloond ? Is dit het geval, dan verkrijgt het kind recht op aanspraak. Wanneer niemand het onrecht voor het kind erkent, kan het kind een verworven recht op destructie verwerven en doorgeven door de generaties. Dit kind heeft geleerd de wereld te wantrouwen, zal de rekening aan onschuldige derden presenteren en acht zich niet schuldig aan die acties.

Bronnen

http://nl.wikipedia.org/wiki/Contextuele_therapie

http://www.kuleuven.be/thomas/page/nagy/

http://users.skynet.be/kern/contart2.pdf (Magda Heireman)

 

Meer informatie

Hieronder vindt u links naar websites met meer info over de beschreven therapie. Onze excuses mochten bepaalde links niet meer werken of indien de aangeboden info niet meer juist is.  De webmaster van deze website is niet verantwoordelijk voor de inhoud die op de doorgelinkte pagina's wordt aangeboden. Wenst u correcties mee te delen kan dat via het contactformulier met duidelijke opgave van de suggestie.

De contextuele therapie : verdiende vrijheid. Lees hier het artikel.

Ontwikkelingen in de contextuele therapie. De kracht van geven en nemen in relaties. Boek meer info

Else-Marie van den Eerenbeemt, Ammy van Heusden (1983) Balans in Beweging: Inleiding in de Contextuele therapie (Haarlem: De Toorts)

Ivan Boszormenyi-Nagy e.a. (1994) Tussen geven en nemen. Over contextuele therapie (Haarlem: De Toorts)

Contextuele therapie : een inleiding. Klik hier voor de presentatie

http://www.taalzondergrenzen.nl/

De contextuele benadering van Nagy

 

 

Zoek hulpverlener

Klik hieronder op de therapievorm om alle seksuologen/seksuologische hulpverleners te vinden die deze therapievorm toepassen. Vindt u niets bij deze term, dan is in deze database (nog) geen hulpverlener aanwezig die met deze methode werkt.

Wenst u een hulpverlener in uw nabijheid te vinden, kies dan 'zoeken op therapievorm' uit het menu aan de rechterkant.


logo creative commonsDisclaimer en copyrights klik hier  © De copyrights van de hier weergegeven tekst rusten bij de oorspronkelijke auteur(s). Geen overname tenzij met toestemming van de oorspronkelijke auteur(s). De informatie/foto's werden soms (letterlijk) ontleend aan andere internet/literatuurbronnen of zijn aangepast naar andere internet/literatuurbronnen. Onderaan de informatie vindt u telkens zoveel mogelijk de originele bronnen voorzover ons bekend. Er is geen enkel commercieel, doch louter een informatief en educatief opzet. Inden er auteursrechterlijke schendingen zijn, zijn die onvrijwillig door onbekendheid/onwetendheid en niet met opzet gebeurd. Mocht u het ongepast vinden dat uw eigen informatie/foto's op deze website worden vermeld of is er geen correcte bronvermelding naar uw informatie, contacteer dan info@seksuologischehulpverlening.info  met opgave van de betrokken schending van copyrights. De info zal dan zo snel mogelijk aangepast en/of verwijderd worden.

Kennis is er om te delen, niet om te bezitten.